الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
234
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
است دلالت بر استمرار و ملازمت دارد . و باز براى تاكيد بيشتر مىفرمايد : « آنها هيچگاه از آن غائب و دور نيستند » ( * ( وَما هُمْ عَنْها بِغائِبِينَ ) * ) . بسيارى از مفسران اين جمله را دليلى بر خلود و جاودانگى عذاب « فجار » گرفتهاند ، و چنين نتيجه گيرى كردهاند كه منظور از « فجار » در اين آيات كفارند ، چرا كه « خلود » و جاودانگى جز در مورد آنها وجود ندارد ، بنا بر اين « فجار » كسانى هستند كه پردههاى تقوى و عفاف را به خاطر عدم ايمان و تكذيب روز جزا دريدهاند ، نه به خاطر غلبه هواى نفس در عين داشتن ايمان . تعبير اين آيه به صورت « زمان حال » باز تاكيدى است بر آنچه قبلا اشاره شد كه اين گونه افراد در اين دنيا نيز به كلى از جهنم غائب و دور نيستند ، زندگى آنها خود دوزخى است ، و قبرشان نيز طبق حديث معروف حفره اى از حفرههاى آتش است ، و به اين ترتيب دوزخ دنيا ، و دوزخ برزخ ، و دوزخ قيامت هر سه براى آنها فراهم است . ضمنا آيه فوق اين حقيقت را نيز بازگو مىكند كه عذاب دوزخيان هيچگونه فترتى ندارد ، و حتى براى ساعت و يا لحظه اى از آن دور نمىشوند . بعد براى بازگو كردن اهميت آن روز بزرگ مىافزايد : « تو چه مىدانى روز جزا چه روزى است » ؟ ! ( * ( وَما أَدْراكَ ما يَوْمُ الدِّينِ ) * ) .